Kavak ağacının gözenekli lif yapısı suyu hızla emme eğilimindedir; bu yüzden standart bir plaka doğrudan ve sürekli suya maruz kaldığında şişme yapar. Atölyemizde ve sahada en sık karşılaştığımız sorulardan biri olan kavak kontrplak suya dayanıklı mı sorusunun teknik cevabı, malzemenin kendisinden ziyade üretimde kullanılan tutkalın türünde ve ortam şartlarında saklıdır. Doğru tutkalla preslenmemiş ve kenarları açıkta bırakılmış hiçbir ahşap panel suyun altında sonsuza kadar bozulmadan kalamaz.
Kontrplak üretiminde katmanları birbirine bağlayan kimyasal bağlayıcılar, malzemenin neme karşı direncini doğrudan tayin eder. İç mekân mobilyalarında ya da hafif ambalaj sandıklarında sıklıkla üre-formaldehit (MR sınıfı) tutkallar kullanılır. Bu tutkalla üretilen paneller kuru ortamlar içindir; su sıçraması veya yüksek rutubet katmanların birbirinden ayrılmasına yol açar.
Dış ortamda veya nemli alanlarda kullanılacak panellerde ise fenol formaldehit (WBP - Water and Boil Proof) veya melamin modifiyeli yapıştırıcılar tercih edilir. Bu bağlayıcılar, kaynar su testlerine tabi tutulduğunda dahi katmanların ayrışmasını engeller. Ancak tutkalın suya dayanması, kavak kaplamanın sudan hiç etkilenmeyeceği anlamına gelmez. Ahşap lifleri ortamdaki nemi aldıkça genleşebilir, fakat plaka dağılmaz ve mukavemetini korur.
Kavak kontrplak, metreküp başına ortalama 400 ila 450 kg yoğunluğu ile hafif bir malzemedir. Düşük yoğunluk lifler arasında daha fazla mikroskobik boşluk anlamına gelir. Bu boşluklar havadaki nemi çekebilir ve bağıl nemin %70 üzerine çıktığı depolarda veya şantiyelerde plaka kenarlarında mikron düzeyinde ölçü değişiklikleri meydana gelebilir.
Müşterilerimize genellikle şunu öneriyoruz: Malzemenin neme dayanıklılığını artırmak için yalnızca levha yüzeyine odaklanmak yetersizdir. Suyun içeri sızdığı asıl zayıf nokta, tabakaların kesit olarak göründüğü açık kenarlardır.
Kavak kontrplak levhaların neme maruz kalacağı projelerde ömrünü uzatmak amacıyla uygulanan bazı temel işlemler bulunur. Bu adımlar, ahşabın suyla doğrudan temasını keserek malzemenin formunu korumasına yardımcı olur.
İlk adım kenar yalıtımıdır. Plakalar ebatlandıktan sonra kenar kesitlerine akrilik bazlı dolgu boyaları, epoksi reçine veya poliüretan mastik uygulanarak liflerin su emişi durdurulur. Kenarları kapatılmamış bir levha, ne kadar kaliteli tutkalla preslenirse preslensin, nem aldığında kenarlardan kalınlaşma yapabilir.
İkinci yöntem ise yüzey kaplamalarıdır. Fenolik film kaplanarak üretilen kavak paneller, özellikle beton kalıplarında suyun harçtan ayrışmasını önlemek ve paneli çimento suyuna karşı korumak için kullanılır. Marin tipi vernikler veya dış cephe ahşap yağları da yüzeyde su itici bir bariyer oluşturarak ahşabın nefes almasını sağlarken sıvı geçişini sınırlar.
Tekne gövdesi veya sürekli açık deniz şartları gibi doğrudan suyun içinde kalınan durumlar için kavak yerine daha yoğun egzotik ağaçlardan üretilen marin kontrplaklar değerlendirilir. Ancak karavan iç dizaynı, mobilya iskeletleri, soğuk hava depolarının kuru bölümleri ve ambalaj sektörü gibi alanlarda kavak kontrplak hafifliği ve dayanıklılığı ile verimli bir çözümdür.
Plakalarınızı şantiye veya depolama alanında tutarken zeminle temasını en az 10-15 cm yüksekliğindeki takozlarla kesin ve hava sirkülasyonu sağlayacak biçimde istifleyin.